ประวัติความเป็นมา

ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนสระบุรี เป็นหน่วยราชการส่วนกลาง สังกัดสถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน ที่มีสถานที่ตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาค คือในพื้นที่จังหวัดสระบุรี รับผิดชอบพื้นที่จังหวัดในเขตบริการรวม 6 จังหวัดประกอบด้วยจังหวัดชัยนาท ลพบุรี สระบุรี สิงห์บุรี สุพรรณบุรีและอ่างทอง มีประวัติความเป็นมาของหน่วยงานตามลำดับเหตุการณ์ ดังนี้.-

	พ.ศ.๒๕๑๔  สำนักงานพัฒนาชุมชนเขต ๑ (สพช.เขต ๑) เป็นหน่วยงานราชการบริหารส่วนกลาง สังกัดกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย มีสถานที่ทำงานอยู่ที่สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดสระบุรี และพัฒนาการจังหวัดสระบุรีขณะนั้นทำหน้าที่ผู้อำนวยการ สพช.เขต ๑ดูแลรับผิดชอบจังหวัด ๘ จังหวัดประกอบด้วยจังหวัดชัยนาท นนทบุรี ปทุมธานี พระนครศรีอยุธยา ลพบุรี สระบุรี สิงห์บุรีและอ่างทอง
	พ.ศ.๒๕๑๗  ย้ายสำนักงาน สพช.เขต ๑ ไปอยู่ที่ศูนย์เยาวชนเทศบาลเมืองสระบุรี
	พ.ศ. ๒๕๑๘  ย้ายสำนักงาน สพช.เขต ๑ ไปเช่าอาคารเป็นที่ทำการชั่วคราวที่บ้านเลขที่ ๔๗๔๑/๗๘ ซอยวีนัส ถนนพพลโยธิน อำเภอเมือง จังหวัดสระบุรี
	พ.ศ. ๒๕๒๐  กำหนดให้มีตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานฯ แยกจากตำแหน่งพัฒนาการจังหวัดสระบุรี
	พ.ศ.๒๕๒๖  สร้างอาคารสำนักงานถาวรขึ้นที่เลขที่ ๑๙๔ – ๑๙๕ หมู่ที่ ๙ ถนนมิตรภาพ ตำบลทับกวาง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี ห่างจากจังหวัดสระบุรีไปตามถนนมิตรภาพเป็นระยะทาง ๒๒ กิโลเมตร
	พ.ศ.๒๕๓๕  พระราชกฤษฎีกาแบ่งท้องที่ของกรมการพัฒนาชุมชน พ.ศ.๒๕๓๕ แบ่งพื้นที่ความรับผิดชอบของกรมฯ เป็น ๙ เขต และเปลี่ยนชื่อสำนักงานพัฒนาชุมชนเขตเป็นศูนย์ช่วยเหลือทางวิชาการพัฒนาชุมชนเขต (ศพช.เขต) มอบหมายให้ศูนย์ช่วยเหลือทางวิชาการพัฒนาชุมชนเขตที่ ๑ (ศพช.เขต ๑) ดูแลรับผิดชอบรวม ๙ จังหวัด โดยเพิ่มจังหวัดที่รับผิดชอบจากเดิมอีก ๑ จังหวัดคือจังหวัดนครนายก
	พ.ศ.๒๕๔๑  คำสั่งกรมการพัฒนาชุมชนที่ ๓๘๓ – ๓๘๔/๒๕๔๑ ลงวันที่ ๑๗ กันยายน ๒๕๔๑ เรื่องการปรับปรุงแบ่งเขตท้องที่กรมฯ และเรื่องการตั้งศูนย์ช่วยเหลือทางวิชาการพัฒนาชุมชนเขตที่ ๑๐ ๑๑ และ ๑๒ เป็นหน่วยราชการภายใน ได้กำหนดให้ ศพช.เขต ๑ ดูแลรับผิดชอบ ๕ จังหวัดประกอบด้วยจังหวัดชัยนาท นครนายก ลพบุรี สระบุรีและสิงห์บุรี
	พ.ศ.๒๕๔๖ คำสั่งกรมการพัฒนาชุมชนที่ ๔๖/๒๕๔๖ ลงวันที่ ๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๖ เรื่องการปรับปรุงการแบ่งเขตท้องที่ของกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย (ภายในกำหนดให้ ศพช.เขต ๑ ดูแลรับผิดชอบ ๖ จังหวัดประกอบด้วยจังหวัดชัยนาท นครนายก ลพบุรี สระบุรี สิงห์บุรีและสุพรรณบุรี
	พ.ศ.๒๕๕๒ กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย พ.ศ.๒๕๕๒ ลงวันที่ ๘ เมษายน ๒๕๕๒ มีการปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงส่วนราชการในสังกัดกรมการพัฒนาชุมชน โดยปรับเปลี่ยนกองฝึกอบรมเป็นสถาบันการพัฒนาชุมชน และยุบเลิกศูนย์ช่วยเหลือทางวิชาการพัฒนาชุมชนเขตที่ ๑ ปรับเปลี่ยนเป็นศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน เป็นหน่วยงานในสังกัดสถาบันการพัฒนาชุมชน ตามคำสั่งกรมการพัฒนาชุมชนที่ ๑๓๘/๒๕๕๒ ลงวันที่ ๒๗ เมษายน ๒๕๕๒ พร้อมทั้งได้กำหนด เขตพื้นที่ความรับผิดชอบในการให้บริการทางวิชาการ โดยมอบหมายให้ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนสระบุรีรับผิดชอบให้บริการในพื้นที่ ๖ จังหวัดประกอบด้วยจังหวัดชัยนาท ลพบุรี สระบุรี สิงห์บุรี อ่างทองและสุพรรณบุรี ตามประกาศกรมการพัฒนาชุมชน เรื่อง การแบ่งเขตพื้นที่ความรับผิดชอบของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน  ลงวันที่ ๒๗ เมษายน ๒๕๕๒
	พ.ศ.๒๕๕๕ คำสั่งกรมการพัฒนาชุมชนที่ ๔๖๕/๒๕๕๕ เรื่องจัดตั้งส่วนราชการภายใน (สถาบันแห่งความเป็นเลิศ) ลงวันที่ ๒๗ มิถุนายน ๒๕๕๕ กรมการพัฒนาชุมชนได้มีคำสั่ง ให้ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนสระบุรีออกจากสถาบันการพัฒนาชุมชนและจัดตั้งเป็นส่วนราชการภายในระดับกองขึ้นตรงต่ออธิบดีกรมการพัฒนาชุมชนจัดตั้งให้ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนสระบุรี ทำหน้าที่ด้านการพัฒนาผู้นำสตรีและการสนับสนุนให้บริการทางวิชาการ มีพื้นที่การให้บริการครอบคลุมทั้งประเทศ